Công ty TNHH Công Nghệ Thực Phẩm Định Hướng chuyên cung cấp phụ gia thực phẩm, máy móc chế biến và tư vấn công nghệ. PHỤ GIA AN TOÀN – DỄ DÀNG SỬ DỤNG.
Thứ bảy, 16/12/2017

DEHP là gì và vì sao bị cấm trong thực phẩm?

(H2N2)-DEHP một hóa chất hữu (diethylhexyl phtalat). DEHP không tan trong nước, chỉ tantrong dầu nên tạo đục trong sản phẩm chứa nước, được dùng trong thực phẩm thay thế dầucọ rẻ tiền hơn

DEHP

Ngoài DEHP, nhiều hóa chất khác cấu trúc tương tự tạo thành nhóm gọi các “dẫn chấtphtalat” như monobutyl phtalat (MBP), dibutyl phtalat (DBP), benzylbutyl phtalat (BZBP),monomethyl phtalat (MMP)… Trong ngành dược, một dẫn chất phtalat diethyl phtalat (DEP) dùng làm thuốc nhưng chỉ dùng ngoài da trị bệnh ghẻ ngứa (trước đây nước ta dùng rất phổbiến DEP nhưng nay không dùng nữa). Đặc biệt, DEP được dùng làm chất hóa dẻo (plasticizer)trong bao phim bao viên thuốc. Lượng dùng DEP trong bào chế bao phim rất ít trong lớp phimbao (lớp phim này thông thường cũng được bao rất mỏng) mỗi lần ta chỉ uống một vài viên thuốc nên tác hại của DEP nếu xemnhư không đáng kể.

Các dẫn chất phtalat khác thường được dùng làm chất hóa dẻo cho các bao nhựa như chai, can, túi, bao, gói, đầu núm , bìnhsữa, trong đồ chơi trẻ con bằng chất dẻo, nhựaTrong quá trình sử dụng các sản phẩm vừa kể, các dẫn chất phtalat bị thôi ra theo đường tiêu hóa vào trong thể con người. Trẻ con dùng bình sữa, chén nhựa, đồ chơi bằng nhựa chứa hàm lượng cao cácphtalat sẽ nguy bị nhiễm chất này.

Tác hại của các dẫn chất phtalat làm xáo trộn nội tiết gái bị nhiễm phtalat sẽ dậy thì sớm trước tuổi. Hiện nay ở nước ta,giống như nhiều nước trên thế giới, hiện tượng gái dậy thì sớm.

Hiện tượng dậy thì sớm gái thể do hai nguyên nhân. Trước hết, do tự thân thể gái những rối loạn về mặt sinh dụcđưa đến dậy thì sớm. Thí dụ như bướuvùng dưới đồi hoặctuyến tùng nằmnão bộ thể gây tăng tiết estrogen sớm để làmdậy thì gái chưa đến 8 tuổi. Nguyên nhân tự thân rối loạn tính chấtbiệt rất hiếm xảy ra. Chính nguyên nhân còn lại đáng quan tâm xuất phát từ môi trường rối loạn thể xảy ra cho một quần thể gồm nhiều gái nữ do tiếp xúc với môi trườnggây rối loạn.

Những chất từ bên ngoài môi trường được đưa vào thể con người hoạt động như estrogen được gọi xenoestrogen ( nghĩachất tương tự, tác dụng giống như estrogen từ bên ngoài đưa vào thể). Ta cần biết estrogen chính một hormon sinh dục nữ (người nữ còn hormon sinh dục thứ hai progesteron). Cơ thể gái chưa dậy thì nhưng do tiếp xúc với xenoestrogen xem như một lượng estrogen trong thể, estrogen này sẽ kích hoạt vùng dưới đồi tuyến yên ở não tiết ra các hormon hướng dục(gonadotropins) đánh thức buồng trứng làm việc làm xuất hiện sớm những hiện tượng đặc trưng của giới tính nữ. Đó gái phát triển , sau đó mọc lông nách, lông trên xương mu xuất hiện kinh nguyệt. DEHP đã được ghi nhận tác dụng như mộtxenoestrogen. Vì vậy, xenoestrogen không chỉ ảnh hưởng đến estrogen mà còn ảnh hưởng đến các hormon khác, DEHP đượcxem chất làm rối loạn hormon giới tính nói chung, tức ảnh hưởng đến hormon nam giới thế.

Hiện nay, người ta không chỉ cảnh giác với các dẫn chất phtalat bị nhiễm trong thực phẩm mà còn lo ngại về các vật dụng sinh hoạt hàng ngày chứa các chất gây nguy hại này. Cũng tác hại của dẫn chất phtalat nên hiện nay nghị viện châu Âu không cho phépdùng DBP DEHP trong đồ chơi trẻ em cả trong mỹ phẩm.

Việc cảnh giác, phát hiện không sử dụng các loại thực phẩm chứa DEHP rất cần thiết. Đồng thời, cũng nên dùng cẩn thận cácsản phẩm nhựa dẻo như PVC thể chứa các dẫn chất phtalat. Không nên chế biến thức ăn quá nóng trong cácchén, bao bằng nhựanên thay bằng vật đựng bằng sứ (nhiệt độ quá nóng các phtalat dễ thôi ra). Dùng lá chuối hoặc giấy làm bao thay dùng bao bằng nhựa, plastic tốt hơn xét về vấn đề bảo vệ môi trường.

PGS.TS. Nguyễn Hữu Đức (Đại học y dược TP.HCM)

Bình luận